Bi formulonê cîya-cîyan rû û dormeyê tewranê hîrêgoşeyan ê cîyayan hesab bikerên. Tewrê hîrêgoşeyî û şîwayê hesabkerdişî weçînên, erjanê zanayeyan bınuşnên û bi gamanê hîrêgoşeyî netîceanê eynîyan bıgêrên.
Hesabî seba zanayîşî yê. Karê krîtîkan de netîcean raşt bikerên.
Goreyê nîmçerx, çap yan zî dormeyi, rû û dormeyê çerxi hesab bikerên
Nîmçerx û berzîye ra hecmê qonî dı deqe de bıvejin.
Dergiya kîşte ra hecmê kibi û pîmayîşê bînî dı deqe de bıvejin.
Nîmçerx û berzîye ra hecm û rûyê sîlîndîrî dı deqe de bıvejin.
Bi xebitnayîşê formula 'shoelace', rûyê polîgonê nêmuntezamî bıvejin.
Hîrêgoşe geometrî de polîgonêko hîmî yo ke hîrê kîştê û hîrê nuqtayê ey (vertices) estê. Hesabkerdişê rû û dormeyê ey goreyê taybetmendîyanê zanayeyan zey dergiya kîşte yan zî açîyan vurnîyeno. No hesabkerdoğ seba tewranê cîyayan şîwayanê cîyayan destek keno.
Dorme (Perimeter) dergiya pêro ya qeraxanê hîrêgoşeyî ya ke bi pîya-ardışê dergiya hîrê kîştan (P = a + b + c) yena dîtış. Rû (Area) zî qada pêseryaye ya zerrê hîrêgoşeyî ya.
Formulê rûyî yê muntezamî nê yê: Hîm û Berzîye (Rû = 1/2 * b * h), no seba heme hîrêgoşeyan o labelê ganî berzîye bızonîyê. Formula Heroni, seba hîrêgoşeyanê bîkışt (scalene) ke dergiya hîrê kîştan zanayeya, zaf rinda. Formula SAS (Kîşte-Açî-Kîşte) (Rû = 1/2 * ab * sin(C)) zî wexto ke dı kîştî û açîya mabênê inan zanayeya, yena xebitnayîş.
Hesabkerdoğ dekewteyanê şıma kontrol keno seba ke nîşan bido aye ra yew hîrêgoşeya raşte vecîyena yan nê. Goreyê 'Teoremê Tevazunê Hîrêgoşeyî', komê dı kîştan ganî kîşta hîrêyine ra pîlêr bo. Zîyade ra, komê açîyanê zerrî yê hîrêgoşeyî ganî her deqe 180° bê.
Seba ke şıma dekewteyanê lazıman û formulonê taybetan bivînên, tewrê hîrêgoşeyî û şîwayê hesabî weçînên.
