ཚན་རིག་འབྲི་ཐབས་བརྗེ་སྒྱུར་འཕྲུལ་ཆས།

སྐར་ཆ་ཁ་ཤས་ནང་སིལ་གྲངས་དང་ཚན་རིག་འབྲི་ཐབས་བར་བརྗེ་སྒྱུར་བྱོས། རིན་ཐང་ཞིག་བཅུག་ནས་མན་ཊི་ས་དང་སྒྱུར་གྲངས་ལེན་པའམ། ཡང་ན་མན་ཊི་ས་དང་སྒྱུར་གྲངས་རྣམས་སིལ་གྲངས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཕྱིར་བསྒྱུར་བྱོས།

ཆ་སྙོམས་རྩིས་ཆས།

གྲངས་ཐོ་ཞིག་ལས་རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་རྣམས་རྩིས་རྒྱག་པ་དང་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་བསྡུར་བ།

ཨང་རྩིས།

ང་ཚོའི་རིན་མེད་སྟབས་བདེའི་དྲ་ཐོག་རྩིས་ཆས་བརྒྱུད་ནས་རྩ་བའི་ཨང་རྩིས་ (བསྣན་འཕྲི་བསྒྱུར་བགོ) འཕྲལ་དུ་བརྩི་ཐུབ།

སྒྱུར་སྙེགས་རྩིས་རྒྱག་པ།

གྲངས་ཀ་ཞིག་གི་སྒྱུར་སྙེགས་སམ་དེའི་སྒྱུར་གྲངས་འཕྲལ་དུ་རྩིས་རྒྱོབ། སྒྱུར་སྙེགས་དང་སྒྱུར་གྲངས་ཀྱི་རྩིས་ཆེད་རིན་མེད་ལག་ཆ་སྟབས་བདེ་ཞིག

སིལ་གྲངས་རྩིས་ཆས།

སླ་བསྡུས་དང་འདྲེས་མའི་གྲངས་ཀའི་གྲུབ་འབྲས་དང་བཅས་པའི་སིལ་གྲངས་ཀྱི་རྩིས་རྒྱོབ།

GCD དང་ LCM

ཧྲིལ་གྲངས་མང་པོའི་ GCD དང་ LCM རྩིས་རྒྱག་པ་དང་། དེའི་རིམ་པ་དང་འགྲེལ་བཤད་གསལ་པོ་ལེན་པ།

ཚན་རིག་འབྲི་ཐབས་ཟེར་བ་གང་རེད།

ཚན་རིག་འབྲི་ཐབས་ནི་གྲངས་ཀ་ཞིག་ $m imes 10^e$ ཡི་ཚུལ་དུ་འབྲི་བ་ལ་ཟེར། འདིར་མན་ཊི་ས་ $m$ དེ་ལྟོས་མེད་རིན་ཐང་ ༡ ནས་ ༡༠ བར་གྱི་གྲངས་ཀ་ཞིག་ཡིན་དགོས་པ་དང་ $e$ ནི་ཧྲིལ་གྲངས་ཀྱི་སྒྱུར་གྲངས་ཤིག་ཡིན།

འདི་ནི་ཚན་རིག་དང་། འཆར་འགོད་རིག་པ། གནས་སྡུད་ལས་ཀ་བཅས་ཀྱི་ནང་གྲངས་ཀ་ཧ་ཅང་ཆེ་བའམ་ཆུང་བའི་རིགས་བཀོལ་སྐབས་རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་འདིས་གྲངས་ཀ་རྣམས་ཀློག་བདེ་བ་དང་བསྡུར་བདེ་བར་བཟོ་གི་ཡོད།

འཆར་འགོད་འབྲི་ཐབས་ (Engineering notation) ནི་སྒྱུར་གྲངས་རྣམས་ ༣ གྱི་ལྡབ་འགྱུར་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་སྟེ། ཀི་ལོ་ (kilo) དང་། མེ་གྷ་ (mega)། གྷི་གྷ་ (giga) ལྟ་བུའི་མེ་ཊིཀ་སྔོན་འཇུག་དང་མཚུངས་པར་བྱེད།

བརྗེ་སྒྱུར་འཕྲུལ་ཆས་འདིས་ཁྱེད་ཀྱི་ཞིབ་ཚགས་སྒྲིག་བཅོས་ལྟར་གྲུབ་འབྲས་སྟོན་པ་དང་། མྱུར་པོར་བསྡུར་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཆེ་ཆུང་གི་གོ་རིམ་ (Order of magnitude) སྙན་ཐོ་གཏོང་གི་རེད།

ཚན་རིག་འབྲི་ཐབས་བརྗེ་སྒྱུར་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་རྒྱུན་དྲིས།